Detailed close-up of hands using a flashlight to examine a geological stone indoors.

Start / Ocena roszczenia

Ocena perspektyw roszczenia

Każde roszczenie sprawdzamy w trzech warstwach: prawnej, dowodowej i politycznej. Wynik to pisemny dokument, który mówi, co da się zrobić — oraz czego zrobić się nie da.

Po co ocena

Trzy warstwy, bo jedna nie wystarcza

Zdarzyła nam się sprawa, w której warstwa prawna była wzorowa, a dowodowa nie istniała: rodzina pamiętała obraz, potrafiła opisać ramę i miejsce w salonie, ale nie zachowało się żadne zdjęcie ani wpis inwentarzowy. Bez identyfikacji obiektu nie było czego dochodzić. Sprawa zamknęła się na etapie oceny — i dobrze, bo klient nie wydał pieniędzy na postępowanie skazane na oddalenie.

Bywa też odwrotnie. Dokumentacja bez zarzutu, obiekt zidentyfikowany numerem inwentarzowym, a mimo to warstwa prawna zamknięta, bo w państwie posiadacza roszczenie się przedawniło. Wtedy sensu szuka się w torze dyplomatycznym, nie w pozwie.

Ocena kosztuje ułamek tego, co postępowanie. Jej głównym zadaniem jest zaoszczędzenie klientowi lat pracy i wydatków w sprawie, która nie ma dokąd pójść.

Jak łączymy tory w praktyce
An archaeologist meticulously studies various fossils, highlighting detailed research and examination.

Trzy warstwy oceny

Każdą warstwę oceniamy osobno i opisujemy osobno. Słaby wynik w jednej nie zamyka sprawy automatycznie, ale zmienia rekomendowaną ścieżkę.

Warstwa pierwsza

Prawna

Czy istnieje podstawa, na której można dziś oprzeć żądanie, i przed kim.

  • Prawo właściwe dla obiektu i sporu
  • Tytuł prawny i ciąg następstwa
  • Terminy zasiedzenia i przedawnienia
  • Status prawny zbioru posiadacza
  • Dobra wiara nabywcy
  • Właściwe instrumenty i procedury

Warstwa druga

Dowodowa

Czy obiekt da się jednoznacznie wskazać i czy da się udowodnić drogę, jaką przeszedł.

  • Identyfikacja obiektu i cechy szczególne
  • Fotografie, inwentarze, opisy katalogowe
  • Ciągłość łańcucha proweniencji
  • Dokumenty utraty i okoliczności
  • Wiarygodność i forma źródeł
  • Luki, których nie da się już uzupełnić

Warstwa trzecia

Polityczna

Jak wygląda otoczenie decyzji po stronie posiadacza i kto tę decyzję realnie podejmuje.

  • Wewnętrzna procedura restytucyjna instytucji
  • Dotychczasowa praktyka zbioru
  • Organ nadzorujący i jego stanowisko
  • Wsparcie urzędowe po stronie klienta
  • Znaczenie obiektu dla ekspozycji
  • Wrażliwość reputacyjna sprawy

Kryteria, które sprawdzamy najpierw

Kolejność nie jest przypadkowa. Jeśli pierwsze kryterium wypadnie źle, dalsze przestają mieć znaczenie.

Kryterium

Co konkretnie badamy

Waga

Identyfikacja obiektu

Czy obiekt da się wskazać jako ten sam egzemplarz: numer inwentarzowy, fotografia, opis cech szczególnych, ślady konserwacji.

rozstrzygająca

Prawo właściwe

Porządek prawny państwa, w którym obiekt się znajduje, oraz reguły kolizyjne decydujące o tym, które prawo stosuje sąd.

rozstrzygająca

Legitymacja klienta

Czy klient jest uprawniony do występowania: następstwo prawne, postanowienia spadkowe, umocowanie wspólnoty lub organu.

wysoka

Okoliczności utraty

Charakter zdarzenia: wywóz, konfiskata, sprzedaż pod przymusem, kradzież, wykop bez zezwolenia, nabycie w dobrej wierze.

wysoka

Terminy

Upływ terminów zasiedzenia i przedawnienia oraz wyjątki przewidziane dla dóbr kultury w danym systemie prawnym.

wysoka

Procedura posiadacza

Czy instytucja ma własną ścieżkę rozpatrywania roszczeń, jaki organ decyduje i jak długo trwało to w sprawach wcześniejszych.

średnia

Koszt i czas

Szacunek nakładu na kwerendy, tłumaczenia przysięgłe, pełnomocnika miejscowego, ekspertyzy i ewentualne postępowanie.

średnia

Przebieg oceny

Zgłoszenie i przegląd wstępny

Patrzymy na to, co jest w dokumentach klienta, i mówimy, czy warto robić pełną ocenę. Ten etap jest bezpłatny.

Ustalenie prawa właściwego

Sprawdzamy, gdzie obiekt się znajduje i który porządek prawny rządzi sprawą. Konsultujemy to z prawnikiem miejscowym.

Analiza materiału dowodowego

Porządkujemy dokumenty, wskazujemy luki i szacujemy, czy da się je uzupełnić w archiwach.

Rozpoznanie po stronie posiadacza

Ustalamy procedurę instytucji, organ decydujący i jej wcześniejszą praktykę w podobnych sprawach.

Dokument końcowy i rozmowa

Otrzymujesz pisemną ocenę wszystkich trzech warstw z rekomendacją i omawiamy ją na spotkaniu.

Co zawiera dokument końcowy

Ustalony stan faktyczny z odesłaniami do źródeł, wskazanie prawa właściwego, ocenę każdej z trzech warstw, listę luk dowodowych, warianty działania z ich ryzykami oraz szacunek kosztu i czasu dla każdego wariantu. Dokument nie zawiera prognozy wyniku ani procentowej szansy powodzenia — takich wartości nie da się rzetelnie wyliczyć.

Możliwe wnioski z oceny

Ścieżka otwarta

Materiał wystarcza, aby wystąpić do posiadacza. Proponujemy zakres pierwszego etapu i sposób rozliczenia.

Wymaga uzupełnienia

Brakuje konkretnych dokumentów, które prawdopodobnie da się odnaleźć. Wskazujemy archiwa i szacujemy nakład.

Tylko tor dyplomatyczny

Droga prawna zamknięta, ale rozmowa o depozycie lub uznaniu tytułu ma sens. Opisujemy warunki takiej rozmowy.

Rekomendacja zakończenia

Sprawa nie ma podstawy, której dziś dałoby się użyć. Mówimy to wprost i nie proponujemy dalszych etapów.

Chcesz sprawdzić swoją sprawę?

Przegląd wstępny jest bezpłatny. Pełna ocena to od 1 900 zł netto, po zaakceptowaniu kosztorysu.

Prześlij zgłoszenie